Wat zijn goede redenen om hulp te zoeken?

David Finkelhor publiceerde in 1984 zijn boek Child Sexual Abuse: New Theory and Research (New York: Free Press).  Hij beschrijft er een zogenaamd taxatieschema in waarin vier factoren passen.  Alleen als er voldaan is aan alle factoren kan er, volgens Finkelhor, sprake zijn van seksueel misbruik. Er is veel onderzoek gedaan over dit ďvierfactorenmodelĒ.  Er zijn kleine wijzigingen aangebracht, maar het model is grotendeels overeind gebleven.  Er is zelfs gevonden dat het ook behulpzaam kan zijn om vele vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag in kaart te brengen en niet enkel kindermisbruik.  

Wat zijn die vier factoren ?

  1. seksuele en/of emotionele motieven van de pleger ;
  2. gebrek aan of afwezigheid van interne controle bij de pleger, permanent of tijdelijk vlak voor en tijdens het delict ;
  3. de aanwezigheid van een situatie waarin het delict kan gepleegd worden ;
  4. grooming-strategieŽn (Wat is grooming?) om toegang tot het slachtoffer te krijgen.  Daarnaast zijn maatschappelijke factoren en factoren in de sociale omgeving van invloed op een klimaat waarin seksueel misbruik aangemoedigd dan wel ontmoedigd wordt.

We kunnen hier deze factoren enkel kort voorstellen en er enkele voorbeelden bij geven.  Het model is zeer algemeen en nodigt elke pleger uit om na te denken over de concrete invulling van de vier factoren in zijn leven.  Van belang is vooral is dat de vier factoren op een of andere manier aanwezig moeten zijn om tot misbruik te kunnen komen.

1 -  Seksuele en/of emotionele motieven van de pleger.  Er moet een reden, een aantrekking, een aandrang bij de pleger zijn.  Dat kan verschillende vormen aannemen.  Enkele voorbeelden :

2 -  Afwezigheid van of tijdelijk uitschakelen van interne belemmeringen.  Er kan sprake zijn van een verstoorde of ontbrekende interne afremming van seksueel ongewenst of gewelddadig gedrag.  Ook hier enkele voorbeelden:

3 -  Overwinnen van externe belemmeringen waardoor een situatie gecreŽerd wordt waarin misbruik mogelijk is :  een zekere mate van afzondering met een slachtoffer en een inschatting hoe de pakkans kan verkleind worden.

4 -  Via grooming (Wat is grooming?) zich toegang tot het slachtoffer verschaffen.  Grooming is een algemeen woord voor manipulatiestrategieŽn.  Enkele voorbeelden :

5 - Daarnaast geeft Finkelhor ook aan dat maatschappelijke factoren en omstandigheden in de sociale omgeving van pleger en slachtoffer van invloed zijn op een klimaat waarin seksueel misbruik aangemoedigd dan wel ontmoedigd wordt.

Vanuit preventiestandpunt moet een onderscheid gemaakt worden tussen het vijfde punt dat veeleer voor primaire preventiecampagnes van belang is en de vier factoren zelf die een richtlijn kunnen vormen bij secundaire preventie.  Mensen die zich zorgen maken over hun seksueel functioneren, kunnen in de vier factoren  aanknopingspunten vinden voor hun bezorgdheid.  Deze overwegingen kunnen zo mee een rol spelen in een beslissing om al dan niet preventief hulp te gaan zoeken.